IJzergebrekanemieën
Ethiologie
Bij gezelschapsdieren is chronisch bloedverlies de belangrijkste oorzaak van ijzergebrek. Een geringe mate van ijzergebrek – en een hiermee gepaard gaande daling van het hemoglobinegehalte – komt bij jonge zoogdieren zeer frequent voor en kan als fysiologisch worden beschouwd. In een periode van sterke groei is dan tijdelijk relatief weinig ijzer beschikbaar voor de erytropoëse. Bij jonge zoogdieren, zoals pups, kittens, kalveren en veulens is de referentiewaarde voor de Ht lager dan bij volwassen dieren. Een geforceerde ijzertoediening kan de daling van het extracellulaire ijzer tijdens de acute ontstekingsfase van de gastheer tegengaan, waardoor het risico van generalisatie van Gramnegatieve bacteriële infecties toeneemt.
Een ijzergebrekanemie in optima forma wordt gekenmerkt door een non-regeneratieve anemie in combinatie met de aanwezigheid van hypochrome microcyten in het bloed-uitstrijkje (zie ook § 4.2.2). De erytrocytparameters MCV, MCHC en MCH zijn verlaagd. Als nevenbevinding is er vaak sprake van een toename van het aantal trombocyten.
IJzergebrekanemie bij de hond en de kat
IJzergebrekanemie bij de hond en de kat wordt meestal veroorzaakt door bloedverlies en is zelden een gevolg van een ijzerdeficiënte voeding. De anemie is voor een deel het gevolg van dit directe verlies, maar meer nog van de ijzerdeficiëntie die ontstaat na het langdurig bloedverlies. Als het dagelijkse bloedverlies slechts kleine hoeveelheden bedraagt, die met het blote oog in de ontlasting niet zichtbaar zijn, wordt het bloedverlies occult genoemd. Zeker als de hond of kat geen andere verschijnselen vertoont die passen bij een aandoening van het maag-darmkanaal, zoals braken of diarree, wordt de mogelijkheid van ijzer-deficiëntie gemakkelijk over het hoofd gezien.
Voorbeelden van aandoeningen die kunnen leiden tot chronisch occult bloedverlies zijn ulcera in de maag of darmen en tumoren of ontstekingen die gepaard gaan met ulceratie. Bij pups of kittens kan ook een ernstige vlooieninfectie aanleiding zijn van zoveel bloedverlies dat door ijzerdeficiëntie anemie ontstaat.
Symptomen
Diagnose
Therapie
Complicaties