Hydronefrose

progressieve dilatatie van het nierbekken, progressieve atrofie van het nierparenchym

Ethiologie

Een anatomische of functionele belemmering van de urineafvoer vanuit de nier

Aangeboren oorzaken
Ectopische ureter, bloedvaten in de nierhylus die de ureter afklemmen, stenose of atresie van ureter of urethra, of knik in de ureter door abnormale plaats van de nier.

Verkregen oorzaken
Druk van buitenaf door de ureter of urethra (ontsteking, tumoren), strictuur van ureter of urethra na een ontsteking, uretersteen, afgebonden ureter door foutieve operatietechniek of vesico urethrale reflux. Afhankelijk van de oorzaak kan één nier of beide nieren zijn aangetast.

Pathogenese

In de nier die door een stug kapsel is omgeven, ontstaat door urinestuwing een verhoogde druk. Dit veroorzaakt dilatatie van pyelum en tubuli en soms tevense Bowmanse holte. Hierdoor ontstaat druk op de bloedvaten, wat ischemie veroorzaakt. Aangezien de tubuli hiervoor het meest gevoelig zijn, vinden hier de belangrijkste veranderingen plaats: atrofie en necrose.

Symptomen

Vaak hematurie, door nierbloedinkjes t.g.v. voortschrijdende atrofie en necrose
Meestal is hydronefrose eenzijdig en soms is het verloop vrijwel symptoomloos
Bij beiderzijdse hydronefrose ontstaat uiteindelijk nierinsufficiëntie (uremie, enz.)

diff: Niercystes, niertumor, hematurie door (pyelo)nefritiden, pyelumstenen, dysfunctie bloedstolling.

Diagnose

buikpalpatie en echografie van de nierstreek (evt. een röntgenfoto)

Urinesediment: vaak erythrocyten, soms tubulusepitheel

Therapie

Deze is afhankelijk van de graad van de hydronefrose.

Chirurgisch oorzaak wegnemen: Indien de betrokken nier nog "redelijk" functioneert, kan men trachten de oorzaak weg te nemen en de nier te behouden. Wat "redelijk" is, staat nog onvoldoende vast.
Nefrectomie: Wanneer de oorzaak inoperabel is, of de nierfunctie sterk afgenomen, kan éénzijdige nefrectomie soms uitkomst bieden.

Experimenteel is gebleken, dat na opheffen van een éénzijdige partiële ureter obstructie gedurende 4 weken, de GFR weer kan toenemen tot 70% (van normaal).

Complicaties